Haber Detayı
10 Temmuz 2018 - Salı 00:23 Bu haber 458 kez okundu
 
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 9.Bölüm
 
 
UYDURULAN İSLAM Haberi


HİCRİ 3. YÜZYILDA TASAVVUF! (3.Bölüm) 

TASAVVUFDA TENASÜHDEN SONRA "HÜLUL” MANYAKLIĞI BAŞLAR!
Hulûl inancı kaynaklarda başlıca iki grupta toplanmıştır demiştik.
1. Mutlak Hulûl
2. Muayyen Hulûl 

 

1-MUTLAK HULÜL
Allah’ın zâtıyla her şeye hulûl ettiğini ve her yerde bulunduğunu kabul eden bu telakki ‘’hulûl i âm'’ diye de anılır. Bu tür hulûlün kapsamına öncelikle panteist felsefeler ve onların bir türü olduğu ileri sürülen vahdet i vücûd nazariyesinin dâhil olduğu kabul edilir ve bu nazariyenin belli başlı temsilcileri arasında İbnü’l-Fârız, Muhyiddin İbnü’l-Arabî, İbn Seb‘în, Afîfüddin et-Tilimsânî gibi isimler zikredilir. Bunların mutlak hulûlü benimseyenler arasında gösterilmesi Allahâlem aynîliğini savundukları düşüncesine dayanmaktadır.(1) Zira onlar, tasavvufta seyrü sülûk merhalelerini aşarak ‘’fenâ fillâh'’ mertebesine erenlerin Allah’tan başka hiçbir varlığın bulunmadığını tecrübe ile bildiklerine ilişkin düşüncelerini açıkça beyan etmişlerdir.(2) Yine bu sûfîler vâcib varlığın mutlak ve tek mevcut olduğunu, tabiatta görülen çokluğun insanın varlığı eksik algılamasından ibaret bulunduğunu söylemişlerdir. Bu da onların Allahu Alem ikiliğini reddettikleri tarzında yorumlanmıştır. Bu tür hulûlü benimseyenlere İttihâdiyye adı verilmiştir. 

 

2-MUAYYEN HULÜL
Allah’ın zâtı veya sıfatlarıyla muayyen bir şahsa yahut belirli bir nesneye intikal ettiğini kabul eden bu telakki ‘’hulûli hâs'’ diye de bilinir. Hıristiyanların Hz. Îsâ, Şiîler’in imamlar hakkında, bazı sûfîlerin de şeyhleri hakkında benimsedikleri inançlar bu tür hulûle örnek olarak gösterilir. Zira Hristiyanlar Tanrı’nın (ilâhî kelâmın) Hz. İsa’ya hulûl ettiğini ve böylece İsa’nın tanrı olduğunu iddia etmişlerdir. (3) Fahreddin er-Râzî ve Kadî Beyzâvî, Allah’ın İsa olduğu tarzındaki telakkinin Hristiyanlara ait temel bir inanç ilkesi olmamakla birlikte Hz. İsa hakkında benimsedikleri akîdenin bunu gerektirdiğini söylemişlerdir; fakat M. Reşîd Rızâ bunun doğru olmadığını belirtir. Çünkü Hristiyanlar ezelî olan kelâmın Allah olduğuna ve Allah’ın ete kemiğe bürünerek Hz. İsa şeklinde ortaya çıktığına inanırlar, bu da hulûl inancının esasını teşkil eder.(4) İslâm dinine müntesip olduğunu ileri süren Sebeiyye, Hattâbiyye, Haksâriyye, Beyâniyye, Nemîriyye, Mukannaiyye, Nusayriyye, Dürziyye, Nizâriyye, Şuray‘ıyye, İshâkıyye gibi Galiyye fırkaları Allah’ın kâmil insanlara hulûl edebileceği şeklindeki inançlarıyla muayyen hulûlü benimsemişlerdir. 

 

Onlara göre, ‘’Ona (Âdem) ruhumdan üfledim'’ (el-Hicr 15/29) mealindeki ayet bunun açık delilidir. Ayrıca bu gruplar Cebrâil’in Dihye el-Kelbî, şeytanın da bazı insanların sûretine bürünerek temessül etmesini, ruhanî varlıkların cismanî varlıklara hulûl edebileceğine ilişkin deliller arasında gösterirler.(5) Bunlardan başka insan-Allah birliğini (ittihad) iddia eden, ruhun, peygamberlerin ve imamların Allah’ın nurundan doğduğunu söyleyen aşırı Şiîler de muayyen hulûlü benimseyenler arasında zikredilmiştir.(6) Ali Sâmî en-Neşşâr, İsmâîliyye’nin hulûle inanmadığını söylemişse de (7) bu mezhebe bağlı Nizâriyye kolunun ilâhî nurun imamlarına tamamen veya kısmen hulûl ettiğine inandığı yeni araştırmalarla ortaya konulmuştur.(8) Galiyye arasında zikredilen Hallâciyye ve Hulmâniyye gibi bazı tasavvufî akımların da Allah’ın insanlara hulûl ettiğine inandıkları kaynaklarda zikredilir. 
 

Bu kaynaklara göre Ebû Hulmân ed Dımaşkı, meleklerin Hz. Âdem’e secde etmesini Allah’ın ona hulûl etmesine bağlamış ve Allah’ın güzel insanlara hulûl ettiğini iddia etmiştir. Abdülkahir el-Bağdâdî’nin naklettiğine göre Hallâcı Mansûr da beşerî vasıflardan sıyrılan insanlara Hz. Îsâ’ya olduğu gibi ilâhî ruhun hulûl edeceğini ileri sürmüştür.(9) Bektaşîler arasında muayyen hulûle inananlara rastlanır. Elvan Çelebi’nin Menâkıbü’l-kudsiyye’si ile Küçük Abdal’ın Vilâyetnâmei Otman Baba adlı eserlerinde hulûl inancını işleyen temalar mevcuttur (Ocak, s. 146-149). Buna göre ilâhî ruhun Bektaşî babalarına intikal ettiğine ve böylece insan bedenine girdiğine inanılır. Umumi veya hususi oluşuna göre farklı hulûl telakkilerini benimseyen gruplara değişik adlar verilmekle birlikte hepsi Hulûliyye diye anılır. 

 

Kaynaklar:
1)ibnü’l-Arabî, VI, 167
2)İbn Teymiyye, Mecmû’atü’r-resâ’il, I, 179-180; Teftâzânî, II, 70
3)Yuhanna,1
4)Tefsîrü’l-menâr, VI, 307-309
5)Bağdâdî, s. 259-261
6)Malatî, s. 20-22
7)Neş’etü’l-fikri’l-felsefî, II, 383
8)Öz, s. 617
9)el-Fark, s. 260-263; İbn Teymiyye, Mecmû’atü’s-resâ’il, I, 172; IV, 24 

 

Neue Welt

Kaynak: Editör:
 
 
 
Etiketler: A'dan, Z'ye, Tasavvuf, Gerçeği, 9.Bölüm,
Haber Videosu
Yorumlar
Diğer Haberler
The True Furqan
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 143.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 142.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 141.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 140.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 139.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 138.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 137.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 136.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 135.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 134.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 133.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 132.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 131.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 130.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 129.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 128.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 127.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 126.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 125.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 124.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 123.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 122.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 121.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 120.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 119.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 118.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 117.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 116.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 115.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 114.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 113.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 112.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 111.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 110.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 109.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 108.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 107.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 106.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 105.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 104.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 103.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 102.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 101.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 100.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 99.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 98.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 97.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 96.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 95.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 94.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 93.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 92.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 91.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 90.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 89.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 88.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 87.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 86.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 85.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 84.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 83.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 82.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 81.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 80.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 79.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 78.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 77.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 76.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 75.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 74.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 73.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 72.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 71.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 70.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 69.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 67.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 66.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 65.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 64.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 63.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 62.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 61.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 60.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 59.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 58.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 57.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 56.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 55.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 54.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 53.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 52.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 51.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 50.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 49.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 48.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 47.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 46.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 45.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 44.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 43.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 42.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 41.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 40.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 39.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 38.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 37.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 36.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 35.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 34.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 33.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 32.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 31.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 30.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 29.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 28.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 27.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 26.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 25.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 24.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 23.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 22.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 21.Bölüm
Nasıl da Ölçüp Biçmektesiniz?!
"Kur'an da Her Şey Var" (Mı?!)
Yaşadığınız Gibi İnanmaya Başlarsanız Pusuya Düşersiniz.!
Uydurulan Din Nedir?
Kur'an Müslümanı mı, Slogan Müslümanı mı?
"Kur'an Ve Hadisler Çelişiyor" Diyenler...
İslam'ı Yıkmanın Sanal Ve Çağdaş Yüzü
"Levlâke" Uydurmasına Reddiye!
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 20.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 19.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 18.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 17.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 16.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 15.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 14.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 13.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 12.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 11.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 10.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 8.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 7.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 6.Bölüm
Kutlu Doğum mu Kutlu Boğum mu? -2-
Kutlu Doğum mu Kutlu Boğum mu? -1-
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 49.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 48.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 47.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 46.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 45.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 44.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 43.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 42.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 41.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 40.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 39.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 38.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 37.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 36.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 35.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 34.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 33.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 32.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 31.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 30.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 29.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 28.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 27.Bölüm
Kuran Ve Sahih Sünnetde Bid'at 13.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 25.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 24.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 23.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 22.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 21.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 20.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 19.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 18.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 17.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 16.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 15.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 14.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 13.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 12.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 11.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 10.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 9.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 8.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 7.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 6.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 5.Bölüm
Kuran Ve Sahih Sünnetde Bid'at 11.Bölüm
Kuran Ve Sahih Sünnetde Bid'at 10.Bölüm
Kuran Ve Sahih Sünnetde Bid'at 9.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 5.Bölüm
Kuran Ve Sahih Sünnetde Bid'at 8.Bölüm
İslamda Mezheb Ve Mezhebcilik 4.Bölüm
A'dan Z'ye Tasavvuf Gerçeği 4.Bölüm
Kuran Ve Sahih Sünnetde Bid'at 7.Bölüm
Orjinal İslam Yazarları
Misafir Kalemler
ASR'A DÜŞEN SÖZLER
Her mü'min DİN'inin görevlisidir.!


HİKMET/HADİS
Yahya İbnu Saîd (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) (Bedir'de bizleri) cihâda teşvik etti, cenneti hatırlattı. Bu sırada Ensâr'dan biri, elindeki hurmalardan yemekte idi. Birden: "Ben şunları bitirinceye kadar oturacak olursam dünyaya fazla hırs göstermiş olacağım" dedi ve ellerindeki hurmaları fırlatarak kılıncını çekip öldürülünceye kadar savaştı." {Muvatta, Cihâd 42, (2, 466); Buharî, Megâzî, 17; Müslim, İmâret 145, (1901 }


Tarihe Göre Ara
Orjinal İslam Arşivi

dizin

,